X
تبلیغات
بارداری و زایمان - دوران نفاس

جمعه بیست و نهم دی 1385

مراقبتهاي پس از زايمان

 

ساعات اول پس از  زايمان ( 6 ساعت اول ) مهم ترين و خطرناكترين زمان براي مادر مي باشد. در اين مراقبتها كنترل ميزان خونريزي و علائم حياتي مادر ( فشار خون، دماي بدن ، نبض و تنفس ) اهميت زيادي دارد . ارائه اين مراقبتها بر عهده پزشك يا ماما مي باشد. ساير مراقبت هاي ضروري براي مادر عبارتند از:

تغذيه : رژيم غذايي مادران شيرده بعد از زايمان در مقيسه با غذاي زنان باردار نياز به كالري و پروتئين بيشتري دارد. زيرا بايد پروتئين، كلسيم و ساير موادي كه مادر در اثر شير دهي از دست مي دهد تامين شود. ضمناى  براي جلوگيري از كم خوني و كمبود ويتامينها مصرف روزانه يك قرص آهن و يك قرص مولتي ويتامين تا سه ماه پس از زايمان براي مادر تجويز ميشود.

خانم عزيز : بهتر است در زمان شيرهي از مصرف غذاهاي نفاخ و حساسيت زا مثل گوجه فرنگي ، پياز ، كلم ، شكلات و ادويه جات خودداري نمائيد.

مراقبتهاي نوك پستان : بعد از زايمان تغذيه نوزاد با شير مادر بسيار اهميت دارد . زيرا شير مادر علاوه بر مزاياي زيادي كه دارد. احتياجات تغذيه اي نوزاد را در 4 تا 6 ماه اول زندگي برطرف مي كند. براي تغذيه نوزاد با شيبر مادر ، لازم است مراقبت مناسب از پستان مادر به عمل آيد. بدين منظور خانم شير ده بايد نوك پستان ها را كاملاً  تميز نگه دارد . البته شستن نوك پستان در هر با تغذيه نوزاد و همچنين استفاده از صابون توصيه نميشود ، فقط كافي است خانم هاي شير ده پستان هاي خود را يك بار در روز شسته و اجازه دهند تا در معرض هوا خشك شود. در بعضي مادران شير ده به دليل وضعيت نادرست شير دهي و در حالتي كه شير خوار به قدر كافي از هاله پستان را در دهان قرار نداده و فقط نوك پستان را  مي مكد، نوك پستان زخم ميشود . مادر مي تواند براي كمك به بهود زخم يا شقاق نوك پستان ، بعد از تغذيه نوزاد يك  قطره از شير خود را روي توك و هاله پستان قرار دهد.در اين مواقع بهتر است مادر به شير دهي ادامه داده و در صورت نياز به پزشك يا ماما مراجعه نمايد . استفاده از صابون، كرمها و محلولهاي داروئي و شستشوي زياد پستان توصيه نميشود.  زيرا احتمال آسيب را بيشتر مي كند. در زوهاي اول بعد از زايمان كه شير در پستانها ترشح ميشود،‌پستانها پر شير ، بزرگ ، سفت و احتمالاً  دردناك ميشود. در اين حالت نوزاد نميتواند نوك پستان و هاله آن را در دهان خود قرار داده و به اندازه كافي شير بخورد، در نتيجه پستانها كاملاً تخليه نميشود. در چنين مواردي تخليه شير از پستان باعث نرم شدن آن ميشود ، بهترين اقدام مكيدن قوي شير خوار است. بدين منظور  مادر بايد ابتدا با يك حوله تميز و گرم پستان خود را كمپرس كند يا دوش آب گرم بگيرد و پس از ماساژ ملايم پستان،‌نوزاد خود را تغذيه نمايد. اگر نوزاد قادر به مكيدن نباشد،‌مادر ميتواند شير خور را دوشيده و با فنجان و قاشق به شير خوار بخوراند. ( وضعيت صحيح شير دهي و روش دوشيدن شير در قسمت مراقبت از نوزاد توضيح داده ميشود.) گاهي با ورود ميكرب به مجاري شير ، پستان دچار عفونت ميشود. در اين گونه موارد قسمتي از پستان فوق العاده دردناك ، متورم و قرمز شده كه آن را ماستيت گويند. اين حالت در مراحل پيشرفته منجر به آبسه پستان ميشود. در ماستيت نيز مهمترين مساله تخليه شير از پستان ميشود. براي اين كه مادر كمتر احساس درد كند، بهتر است شير دهي را از پستان سالم شروع نمايد. اگر مادر مايل به شير دهي از پستان مبتلا  نيست ، توصيه ميشود شير را دوشيده و با فنجان به نوزاد بدهد.

در صورت بروز عفونت پستان حتماً  به پزشك مراجعه شود.

نزديكي بعد از زايمان : در اين دوران بسياري از مادران به علت درد ناشي از بخيه ، تمايل به نزديكي ندارند . تا زماني كه خونريزي ادامه دارد و بخيه ها كاملاً  ترميم نده، داشتن نزديكي صلاح نيست. معمولاً بهبود محل بخيه هاي ناحيه تناسلي حدود 20 روز طول مي كشد . توصيه ميشود تا زماني كه مادر احساس راحتي نكرده و تمايل به نزديكي ندارد ، از آن بپرهيزد.

يبوست : اغلب خانم ها در روزهاي اول بعد از زايمان معمولاً  دچار يبوست ميشوند. به محض شروع فعاليت روزانه اين حالت از بين ميرود. رژيم غذايي مناسب و مصرف مواد غذايي داراي فيبر مثل سبزيجات و ميوه به رفع يبوست كمك مي كند.

دردهاي پس از زايمان : به علت انقباض رحم براي خروج لخته هاي خون باقي مانده ، گاهي در روزهاي  اول پس از زايمان ، دردهايي شبيه درد قاعدگي وجود دارد كه به پس درد موسوم است . اين درد با شير دهي بيشتر ميشود كه علت آن وجود هورموني است كه در شير دهي ترشح شده و باعث انقباض رحم ميگردد. اگر درد شديد و مداوم شده همراه با تب يا خونريزي باشد سريعاً  بايد به پزشك مراجعه شود.

ورزش براي برگشت : براي برگشت سريعتر ماهيچه هاي شكم و ساير قسمت ها به حالت اوليه ، انجام حركات زير با نظر پزشك در زناني كه زايمان طبيعي كرده اند ، توصيه ميشود.

تنظيم خانواده  : فاصله کمتر از سه سال بین زایمانها، حاملگی چهارم و بیشتر، حاملگی زیر 18 سال و بالای 35 سال هم سلامت مادر به خطر می اندازد و هم سلامت جنین و نوزاد آینده خطر ساز است. یكي از موثرترين راههاي كاهش خطرات ناشي از اين گونه حاملگي ها استفاده از خدمات تنظيم خانواده است در اين مورد زن و شوهر، هر دو مسئول هستند. بنابراين لازم است آنها يك روش مناسب پيشگيري از بارداري را انتخاب و به موقع استفاده كنند. زمان شروع استفاده از روش انتخاب شده براي مادران شيرده و غير شير ده متفاوت است. بدين ترتيب كه بايد مادراني كه فقط با شير خود نوزادشان را تغذيه ميكنند 40 روز پس از زايمان ( چون تا 40 روز احتمال حاملگي كمتر است ) و مادراني كه اصلاً  شير خور را به نوزاد نميدهند يا از شير كمكي استفاده مي كنند، 20 روز پس از زايمان استفاده از روش پيشگيري را آغاز نمايند.

توصيه  ميشود هر چه زودتر براي رعايت فاصله گذاري بين فرزندان و حفظ سلامت خانواده خود روش پيشگيري از بارداري مناسبي را با همفكري و مشورت با كاركنان بهداشتي انتخاب كنيد.
http://www.eazphc.ir/group_karshenasi/behdasht_va_tanzim_khanevadeh/menu_files/pas%20az%20zayeman.htm#moragebat

نوشته شده توسط ثمینه خندان/کارشناس مامایی در 16:49 |  لینک ثابت   •