X
تبلیغات
بارداری و زایمان - زایمان بدون درد

شنبه بیست و دوم بهمن 1384

زایمان بدون درد

 
 


    
 
 Childbirth
 

www.amoushahi.com

 

زايمان بدون درد

 

اعضاء تيم--- بيمارستانها---تاريخچه---در ايران---در اصفهان-
روشها--- انتونكس--- اسپاينال با فنتانيل---تجارب شخصي-
حضور شوهر--- زايمان در آب---موزيک--- كلاسهاي آمادگي زايمان---ورزش در حاملگي-
چرا سزارين---مراکز تهيه تجهيزات---شعار ما---انتخاب کنيد---با ما تماس بگيريد---پذيرش
 
اعضاء تيم :

تيم زايمان بيدرد بهتر است از افراد زير برخوردار باشد:

1- ماما 2- متخصص زنان و زايمان 3- متخصص بيهوشي

4-تكنسين بيهوشي 5- متخصص اطفال و نوزادان

 

ما تيم خود را چنين انتخاب كرديم :

1-     ماما : خانمها:

بلانيان- پويا-شمس-حاجيان-سليماني–گودرزي-شهيدي–پورعابدين–خدايي-قاسمي-روحاني-مومني-صدرممتاز-آقارخ-شيران-پرهيزکار-شبانيان–هاشمي-سليمي–حسيني–اسدي-سخايي-خسروي-منوچهري-مسيبي-سامي–تدين–محمد تقي‌پور–طيبي–نگهباني

2-     متخصص زنان و زايمان :

آقاي دكتر رقايي و خانمها دكتر زهرا علامه،دکتر شهشهان، دكتر ويدا رضوي،دکتر ارشدي ،دکتر چوپان نژاد،دکتر جابري ،دکتر مرادقلي، دكتر صديقين، دكتر وفايي، دكتر رضواني، دكتر مالكي،دکتر خشاوي، دكتر خاني.

3- متخصص بيهوشي :دكتر علي عموشاهي

4-متخصص اطفال و نوزادان:دکترخانلرپور،دکتراثني عشر،دكتر منصور بهنيا

5- تكنسين بيهوشي خانمها فردي‌پور، قاري و ارزاني،

6- مربي ورزشهاي بارداري:خانم رضوان صفري

 

بيمارستانها :

ما بيمارستانهاي جرجاني،عيسي‌بن مريم، بهشتي و مهرگان و را تحت پوشش خود داريم. اگرچه در بيمارستانهاي ديگري نيز امکان زايمان بيدرد وجود دارد .زنان باردار مي‌توانند در كلاسهاي آمادگي ما شركت كنند ولي زايمان خود را در بيمارستان دلخواه ديگري انجام دهند.

بيمارستانهاي ديگري كه در اصفهان از امکان زايمان كم درد يا بيدرد برخوردارند عبارتند از :

بيمارستان سعدي، سپاهان، سينا، صدوقي، عسكريه، اميرالمؤمنين،شريعتي،

وشهرستانهاي :شهرضا، نجف‌آباد،خميني‌شهر ، مباركه ، خوانسار،گلپايگان،زرين شهر

 

بيمارستانهايي كه گروه ما با آنها همكاري دارد عبارتست از :

1- بيمارستان جرجاني (خصوصي) ميدان قدس (طوقچي)           7-4451196

2- بيمارستان مهرگان (خصوصي) خيابان شيخ بهايي              5-2330043

3- بيمارستان عيسي‌بن مريم (دولتي) خيابان شمس‌آبادي             6-2332065

4- بيمارستان بهشتي (دولتي آموزشي) پل فلزي                                     7-2367001

 

تاريخچه :

            در برخي از فصول كتاب عهد عتيق و نوشته‌هاي باستاني مصر، به مبحث مامايي اشاره شده است. براي مثال در يكي از پاپيروسهايي كه در سال 1552 قبل از ميلاد در مصر نوشته شده است، آمده است كه، اگر ضمادي را كه از آرد حبوبات با املاح دريايي تهيه شده، به سطح شكم زنان باردار بماليم، سير زايمان كند ميشود، در حاليكه براي تند شدن انقباضات زايمان بايد كمي فلفل به پشت زائو ماليده شود. اين تصور كه تمام بيماريها و ناراحتيها بر اثر خشم خدايان است بمدت 3000 سال بر بشر حكمفرما بوده است و به نظر برخي علماء، اصولاً دردها و مشقات زايمان براي تولد يك موجود جديد لازم و ضروري به نظر مي‌آمده است.

در قرون وسطي درد زائو را ادامه كفارة گناهي مي‌دانستند كه «آدم و حوا» با خوردن ميوه گياه نهي شده مرتكب گرديده بودند. بر اساس نوشته‌هاي موجود (Brann, 1995) در سال 1591 ميلادي در شهر ادينبورگ اسكاتلند يك ماما بنام Eufame Mac- Layne در جريان زايمان با دادن يك مسكن به زائو كوشش كرد از درد و ناراحتي او بكاهد كه اينكار شديداً خشم مقامات كليسا را برانگيخت و آنرا نشانه‌اي از «مخالفت با قوانين آسماني، و زير پا نهادن مقررات پادشاهي» دانستند و ماماي نگون بخت را بعنوان جادوگر زنده زنده در تابه‌اي سوزاندند. در حدود 150 سال بعد هم انسان بيچارة ديگري كه قصد كمك به همنوعان خود را داشت، بر اثر تعصب و سنگدلي كشيشان مسيحي در آتش سوخت. اما با پيشرفت دانش رفته رفته خرافات نيز عقب‌نشيني كرد و تلاش قربانيان اين راه به ثمر رسيد. در اينجا نگاهي گذرا به تاريخ اين تلاشها خواهيم داشت.

در نيمه قرن هيجدهم شخصي به نام آنتوان مسمر در پاريس با ارائه نظريه مغناطيس حيواني هيپنوتيزم را پايه‌ريزي نمود (مسمريزم). سالها بعد دكتر ژوزف ب. دولي استاد مامايي دانشگاه شيكاگو، هيپنوتيزم را تنها بيحس كننده بيخطر در مامايي و زايمان بيدرد معرفي كرد. در سال 1874 دكتر جيمز سيمپسون پروفسور مامايي اسكاتلندي اولين زايمان بيدرد استثنايي با استفاده از كلروفرم را انجام داد. اينكار اگر چه با مقاومت كليسا و مذهبيون مواجه شد ولي با پاي فشاري پزشكان سنت شكني چون جان اسنو بالاخره كليسا تسليم شد و ملكه ويكتوريا كه شاخص كليسا بود فرزندان هشتم و نهم خود را بدين روش بدنيا آورد (1853 و 1857). در سال 1920 نيكولايف و ده سال بعد ولفسكي و سپس گرانتلي ديك – ريد آرام آرام روش سايكوپروفيلاكسي را تكميل نمودند تا بالاخره در سال 1952 دكتر فرنانده لامازه متخصص زنان و مامايي فرانسوي تحت نام روش لاماز آنرا رسماً به جهانيان معرفي كرد. لاماز روش تنفس پي در پي را به روش سايكوپروفيلاكس كه در آن به آماده سازي ذهن انسان براي مقابله با درد بصورت شل گرفتن عضلات مي‌پردازند اضافه نمود. اين روش در اروپا، آمريكاي جنوبي، آفريقا، ايالات متحده امريكا و بعضي ازكشورهاي خاورميانه بكار برده ميشود. بعد از درگذشت دكتر لامازه، دكتر «پيرولاي» رئيس اين نهضت شده است.

در سال 1860 كوكائين توسط Albert Niemann بصورت كريستاليزه فراهم شد. حدود بيست سال بعد توسط Freud و Koller جهت مصارف پزشكي و بيحسي از آن استفاده كردند. به كمك تجارب Koller شخص ديگري به نام James Lenoard corning روش بيحسي نخاعي با كاكوئين را پايه‌ريزي كرد. اين روش امروزه جهت زايمان بيدرد كاربرد فراواني دارد. استفاده از گاز نايتروس اكسايد در زايمان بيدرد مديون زحمات Minnitt است كه ماشين گاز و هوا را در سال 1933 اختراع كرد. و در سال 1965 در انگليس مخلوط نايتروس اكسايد و اكسيژن بنام Entonox توليد شد.

در ابتداي قرن بيست و يكم سازمان بهداشت جهاني با بررسي فراوان به اين نتيجه رسيد كه بهتر است بيمارستانها و زايشگاهها خود را به استاندارد بين‌المللي بيمارستان دوستدار مادر و كودك نزديك سازند. در بيمارستان دوستدار كودك تمركز بر روي ترويج شير مادر و در بيمارستان دوستدار مادر توجه به حفظ صيانت و عزت نفس زائو و ترويج رفاه مادر قرار دارد. پرهيز از اعمال غير ضروري همچون تنقيه، سوندگذاري، رگ گرفتن، تراشيدن موهاي ناحيه و توصيه به تسكين درد زايمان به كمك روشهايي غير از داروهاي بيحس كننده و مسكن در پروتكل بيمارستان دوستدار مادرگنجانده شده است.

 

در ايران ‌:

گاز انتونكس در زمان وزارت دكتر جهانشاه صالح وارد ايران نيز شد و فرح ديبا همسر پادشاه ايران با استفاده از آن رضا پهلوي را بدنيا آورد. پس از آن بصورت جسته و گريخته در بعضي بيمارستانها زايمان بدون درد به روشهاي مختلفي انجام ميشد.

در اصفهان :

در سال 1365 گاز نايتروس اكسايد توسط شركت درمان گاز كه با تلاشهاي بي‌وقفه مهندس مهدي عبدي پايه‌گذاري شد توليد گرديد و كشور از واردات آن بي‌نياز شد. بدين ترتيب صرفه‌‌جويي ارزي فوق‌العاده زيادي در اين مورد براي كشور فراهم گرديد. در سال 1367 انتونكس نيز كه مخلوط گازي نايتروس اكسايد و اكسيژن مي‌باشد توسط كارخانه همان شركت (واقع در اصفهان، روبروي پالايشگاه نفت) توليد شد. در ابتدا تحقيقات باليني اوليه در بيمارستان فيروز آبادي تهران انجام گرفت. در اصفهان نيز با حمايت و راهنمايهاي استاد دکتر محمود رحيمي اولين طرح تحقيقاتي انتونكس توسط آقاي دكتر مجتبي رحيمي صورت پذيرفت.پس از آن دكتر احسان طيبي در زرين‌شهر اين روش را بكار برد.

ششمين كنگره بيهوشي در اصفهان برگزار شد و من در غرفه درمان گاز به كمك مهندس سپهرداد رئيس كارخانه مزبور از اين گاز استنشاق كردم و به اثر آرامبخشي آن پي بردم. از آن پس مصمم شدم كه آنرا در زايمان بدون درد بكار برم. تلاشهايي كه بدين منظور انجام گرديد بطور خلاصه به شرح زير است:

1-   تلاش براي متقاعد كردن هيئت مديره بيمارستانها و گروههاي زنان و بيهوشي آنها جهت پذيرش زايمان بيدرد. ولي در تلاش اول فقط بيمارستان جرجاني با مسئوليت دكتر حسين اخوان و به سفارش و تاييد دكتر ناصر فاتح (رييس انجمن بيهوشي اصفهان) آنرا پذيرفت و عملاً كار در آنجا با مساعدت مهندس مهدي عبدي شروع گرديد.

تزمن اين بود كه اگر ما يك كار خوب و اساسي در يك بيمارستان انجام دهيم ساير بيمارستانها نيز به تقليد از آن خواهند پرداخت و چنين نيز شد. ظرف يكي دو سال تقريباً تمام زايشگاههاي شهر اصفهان به اين امكان مجهز گرديدند.

2-     تشويق ماماها به استفاده از اين روش و تقدير و تشكر از آنها در جشنهاي روز ماما(بتدريج متخصصين زنان نيز به انجام آن رغبت پيدا كردند).

3-     رئيس دانشگاه علوم پزشكي اصفهان دكتر عباس رضايي در كميته كاهش سزارين براجرايي شدن اين پروژه اصرار نمودند.

4-     كميته ترويج زايمان طبيعي و بدون درد به معاونت درمان پيشنهاد داده شد و تشكيل گرديد.

5-   روشهايي نظير آنالژزي اپيدورال مداوم و سپس جايگزين كردن روش آنالژزي ساب آراكنوئيد به جاي آن، حضور همراه (شوهر) در زايشگاه و كلاسهاي آموزش قبل از زايمان، توانست محبوبيت زايمان بيدرد را بيشتر كند.

6-     تحقيقات پژوهشي متعددي را در اين زمينه طراحي و اجرا گرديد.

1-6- بررسي اثرات مادري و جنيني انتونكس توسط دكتر حسين مشاوري

2-6- بررسي تفاوتهاي زايمان بيدرد اپيدورال و زايمان با درد از نظر مدت مرحله دوم و آپگار نوزادان توسط دكتر ميترا شكراني.

3-6- بررسي ضربان قلب جنين، انقباضات رحم و هموديناميك مادر در روش اسپاينال توسط دكتر ....

در عين حال كليه اثرات و عوارض احتمالي تمام روشهاي به كار رفته را مرتباً بررسي و سپس اصلاح ميشدند.

7-   جهت اطلاع‌رساني بيشتر مقالات چندي در روزنامه‌ها به چاپ رسيد كه ميتوان به مقاله چرا درد ؟ (نشريه درد) زايمان طبيعي بدون درد بهتر از سزارين است (جام جم) و زايمان طبيعي بدون درد (ايران) زايمان در خواب و زايمان در آب (نسل فردا) اشاره كرد.

8-     آگهيهاي زيادي در روزنامه‌ها به چاپ گرديد تا بتدرريج مردم با اين اصطلاح (زايمان بدون درد) آشنا شوند.

9-   با پيگيري دكتر محمدعلي عطاري (معاونت درمان وقت) شوراي عالي بيمه‌ها متعهد به پرداخت هزينه زايمان بيدرد شده و تعرفه آنرا براي انتونكس  k14 و براي رژيونال آنالژزي k16 تصويب کردند.

10- پايگاه اينترنتيwww.zayman_bidard.com بطور موقت و شماره تلفن 6255646 جهت اطلاع رساني بيشتر راه‌اندازي شد.

11- همزماني افزايش آمار سزارينهاي الكتيو و نگراني وزارت بهداشت از آن در تب گسترش زايمان بيدرد بيشتر دميد و بالاخره آنها نيز متقاعد شدند بايد آلترناتيو زايمان بيدرد را جايگزين سزارين نمود.

12- بتدريج ساير بيمارستانها نيز متقاضي اطلاعات جهت راه‌اندازي زايمان بيدرد شدند و اينجانب با حضور در مراكز دعوت كننده زير توانستم تجارب خود را در اختيار آنها قرار دهم.

1-12- مركز بهداشت و درمان مباركه

2-12- مركز بهداشت و درمان نجف‌آباد

3-12- مركز بهداشت و درمان خميني‌شهر

4-12- مركز بهداشت و درمان نائين

5-12- مركز بهداشت و درمان خوانسار

6-12- مركز بهداشت و درمان شماره يك اصفهان

7-12- مركز بهداشت و درمان شماره دو اصفهان

8-12- مركز بهداشت و درمان فلاورجان

9-12- دانشگاه علوم پزشكي قم

10-12- دانشگاه علوم پزشكي مشهد (بيمارستان امام رضا، بيمارستان مهر، بيمارستان پاستور)

11-12- دانشگاه علوم پزشكي شيراز

12-12- دانشگاه علوم پزشكي تهران (بيمارستان فيروزگر)

13-12- بيمارستان قائم ايلام

14-12- بيمارستان شوش تأمين اجتماعي تهران

15-12- بيمارستان سلمان فارسي بوشهر

16-12- بيمارستان الزهراء اصفهان

17-12- بيمارستان حضرت زهراء اصفهان

18-12- بيمارستان مهرگان اصفهان

19-12- بيمارستان عيسي‌بن مريم اصفهان

20-12- بيمارستان صدوقي اصفهان

21-12- بيمارستان گلديس شاهين‌شهر

22-12- بيمارستان بهشتي اصفهان

23-12-بيمارستان شريعتي اصفهان

24-12--بيمارستان اميرالمومنين اصفهان

25-12-دانشگاه علوم پزشکي قزوين

26-12- دانشگاه علوم پزشکي اراک

 

 

13-كنفرانسهاي متعددي جهت ماماها، كادر بهداشت خانواده و مادران باردار نيز برگزار گرديد كه ميتوان به نشست سراسري جمعتيت مامايي در بندرانزلي، جمعيت مامايي اصفهان، همايش نوآموزي زايمان بيدرد فلاورجان و قم اشاره نمود.

14- با ارائه پروتكل زايمان بيدرد در اجلاس سراسري معاونين درمان در اصفهان وزارت بهداشت و خصوصاً معاون سلامت آن (دكتر اكبري)خواهان گسترش آن شده و با پيگيريهاي دكتر عازمي ‌خواه و دكتر يماني الگوريتم اجرايي مربوطه تهيه شد.

15- در سال 1381 كلاسهاي آمادگي جهت زايمان طبيعي بدون درد با همکاري تعدادي از ماماهاي فعال شهر راه‌اندازي گرديد که در آن زوجين با مسائل مربوط به حاملگي، ورزشهاي دوران بارداري، تكنيكهاي غيردارويي زايمان بيدرد از جمله روش لاماز، آشنا ميشدند.از آنجا بود كه اعضاء اكيپ زايمان بيدرد بتدريج تكميل شد و روز به روز به تعداد آنها اضافه گرديد.

16-جذابيت كار را با آوردن شوهر به زايشگاه بيشتر نموديم و مردم احساس كردند قدمي به سمت زايمانهاي كشورهاي پيشرفته نزديك‌تر شده‌اند.

17- در حال حاضر پيشنهاد ميشود تلاش خود را بر روي گروه هدف يعني مادران باردار و همسران آنها متمركز كرده‌ و با تدارك بانك اطلاعاتي زنان باردار ليست اسامي و آدرس و تلفن تمام مادران باردار داراي پرونده بهداشتي را جمع‌آوري نموده تا بطور مداوم آنها را به به زايمان طبيعي و پرهيز از سزارين الكتيو ترغيب نمود.

18- در اين راه جزوه، پمفلتهاي آموزشي و فيلمهايي نيز تهيه شده است كه در اختيار علاقمندان قرار ميگيرد.

19- برآنيم كه زايمان در آب را نيز به اين مجموعه اضافه كنيم.

 

روشها :

بيش از 150 سال است كه زايمان بدون درد يا كم درد در دنيا شروع شده است و بيش از 150 روش در اين زمينه شناخته شده است. من آنها را به دو دسته كلي دارويي و غيردارويي تقسيم مي‌كنم.

روشهاي غيردارويي عبارتند از :

            - سايكوپروفيلاكسي (لاماز                          - رفيكسولوژي

            - تمركز                                                              - شياتسو

            - موزيك                                                                         - آروماتراپي

            - هومئوپاتي                                                         - گياه درماني

            - طب فشاري                                                       - طب سوزني

            - لمس درماني                                                      - تحريك الكتريكي پوست

            - استئوپاتي                                                                      - هيپنوز

- ورزش     -گرما، سرما    - آب درماني    - زايمان در آب    - تغيير مكرر پوزشين زائو

- بيوفيدبك    - دعا                   - انرژي درماني   - آموزشي         - حمايت روحي

- حمايت اجتماعي            - حضور شوهر     - ....

روشهاي دارويي عبارتند از :

- استنشاق هوشبرها           -استنشاق انتونكس     - داروهاي عضلاني      - داروهاي وريدي

- تزريق پوستي آب مقطر      - اپيدورال آنالژزي         - ساب آراكنوئيد آنالژزي

-          تزريق داخل كانال زايمان (پاراسرويكال و پودندال)

روش انتخابي ما چنين است :

1-آموزش زن باردار

2-استفاده از حضور همراه بر بالين وي

3-بکارگيري انتونکس

4-تجويز پتدين

5-در صورت نياز،تزريق فنتانيل در ساب آراکنوييد(بيدردي از کمر)

 

هر گاه كه رضايتمندي بدست آيد

در همان مرحله توقف ميشويم.(بيدردي گام به گام بر حسب نياز)

+تجارب :

از سال 1379 كه قدم در اين راه گذاشتيم نشيب و فراز فراواني را طي نموديم. افت و خيزهاي مسير راه موجب ريزشها و رويشهاي جديدي در كارمان گرديد و باز هم قطعاً اشتباهاتمان كمتر خواهد شد. زيرا در ايران اين كار جديدي است و سابقة عملي چنداني ندارد. درست است كه پزشكان دلسوزي بصورت موردي قبلاً به انجام آن مبادرت ورزيده‌اند ولي كسي بطور سيستماتيك و متمركز سعي بر روتين نمودن آن در همه مراكز ننموده است. در دورة آموزش بيهوشي نيز خود من كه تحصيل كردة دانشگاه اصفهانم كار عملي در زمينة درد زايمان بويژه از نوع رژيونال نداشته‌ام.

اينك براي آنان كه مشتاق ادامه راهند نكات چندي را متذكر ميشويم شايد مفيد افتد:

1-   محيط خود را بشناسيد و با گروههاي مرتبط با كارتان هماهنگي لازم را بعمل آوريد (مديريت، بيمه‌ها، حسابداري، متخصصين زنان، ماماها، اطفال و ساير همكاران بيهوشي).

2-     آماري از سزارينها، استفاده از واكيوم و آپگار نوزادان را قبل از شروع كار تهيه كنيد تا چند ماه بعد بتوانيد آنها را با هم مقايسه كنيد.

3-     زوجين متقاضي زايمان بيدرد را كاملاً توجيه كنيد تا انتظار غلطي از زايمان بيدرد نداشته باشند.

4-     روشها را گام به گام پيش ببريد.

5-   اگر از مخدرهاي وريدي (انفوزيون فنتانيل) و ساب آراكنوئيد توأم استفاده شد بايد وقتي زائو روي تخت ليبر مي‌رود 0.4mg نالوكسان بصورت آهسته وريدي به او تزريق شود تا اثر مخدرها از جنين ريورس گردد. همچنين در مواردي كه ماما يا پزشك زنان از پتدين IM يا IV بيش از 50mg استفاده كرده است تزريق نالوكسان به مادر را فراموش نكنيد.

6-   در همه موارد اسپاينال با مخدر بهتر است اكسيژن بطور مداوم تجويز گردد بويژه اگر زايمان و خصوصاً مرحله دوم آن طولاني شده است و احتمال ميدهيد آپگار نوزاد پايين بيايد (اگر ضربان قلب نوزاد كم شده يا در آمنيوتيك مكونيوم مشاهده نموديد حتماً تجويز اكسيژن و نالوكسان به مادر را مدنظر داشته باشيد).

7-   در همة زايمانها (چه با درد چه بدون درد) امكانات احياء نوزاد و داروهاي مربوطه آماده و در دسترس باشد. براي احياء نوزاد T-piece به مراتب بهتر از آمبوبگ مي‌باشد.

8-     در استفاده از انتونكس موارد زير را توصيه مي‌كنيم:

1-     ابتدا زائو و همراهش توجيه شده و رضايتنامه‌اي اخذ گردد.

2-     كپسول گاز انتونكس را قبل از مصرف چندين مرتبه تكان داده تا گازهاي اكسيژن و نايتروس اكسايد خوب مخلوط شود.

3-     از تهويه هواي اطاق اطمينان حاصل كرده و دماي اتاق بايد بالاي 10 درجه سانتيگراد باشد.

4-   اگر گيوينگ ست (مانومتر، شيلنگ و ماسك و دريجه وابسته به مصرف كه پشت آن كلمه EASE نوشته شده است) از كپسول جداست آنرا روي شير كپسول نصب نمائيد. براي اين كار ابتدا كلاهك فلزي روي كپسول پر شدة جديد را باز كنيد. شير روي كپسول پر با لفاف پلاستيكي سفيد رنگ كه روي آن آرم و نام درمان گاز نوشته شده است محافظت گرديده. اين لفاف را باز نموده و كليپس پلاستيكي U شكل قرمز روي شير را هم برداريد. حالا گيوينگ ست را روي شير نصب كنيد. بگونه‌اي كه دو برجستگي داخل مانومتر در دو سوراخ يك طرف شير قرار گرفته و پيچ دندانه‌دار در فرورفتگي طرف ديگر بسته و سفت شود.

5-     شير روي كپسول با آچار پلاستيكي مخصوص آن باز شود (خلاف جهت عقربه‌هاي ساعت).

6-   در هنگام شروع درد ماسك را روي صورت زائو محكم نگه داشته و زائو به انجام تنفسهاي آهسته و عميق تشويق گردد. قسمت باريك ماسك روي بيني و قسمت گرد و انحنادار آن روي چانه فرد قرار داده شود. دستي كه ماسك را نگه مي‌دارد بايد روي قسمت محدب پشتي ماسك قرار گيرد. دست نبايد در پشت دريچه وابسته به مصرف كه روي آن كلمه آبي رنگ EASE نوشته است گذاشته شود، زيرا باعث شكستن دريچه خواهد شد.

7-     صحت تنفس‌هاي زائو را حتماً كنترل نموده و مرتب به او مدل تنفسي زيرا گوشزد نمائيد.

«دم عميق – مكث در پايان دم – باز دم آهسته – استراحت»

دم و بازدم هر دو درون ماسك انجام شود. زماني كه درد (انقباض رحم) به پايان رسيد زائو بايد ماسك را از روي صورت خود برداشته و از هواي اتاق استنشاق نمايد.

8-     در صورتيكه همكاري زائو مختل شود يا هوشياري او كاهش يابد تجويز گاز را قطع نموده و به جاي آن اكسيژن داده شود.

9-   شخص باردار را از بروز علائم زير آگاه كرده تا از ترس و اضطراب وي كاسته شود. اين عوارض بي‌خطر و گذرا عبارتند از : «سرگيجه – خواب آلودگي – احساس سبكي سر – رخوت و سستي – گزگز و مورمور نوك انگشتان و دور لبها – خشكي دهان (كه با نوشيدن چند جرعه آب برطرف مي‌شود)».

10- به زائو گفته شود كه اين گاز درد شما را تا ميزان بسيار زيادي كاهش ميدهد و آنرا به حد يك درد قابل تحمل و مختصر تخفيف ميدهد ولي ممكن است در نهايت اندكي از درد زايمان را حس نمائيد اگر چه اين درد قابل تحمل خواهد بود.

11- انتونكس با داروهاي مامايي از قبيل اكسي توسين، پتدين و آتروپين تداخل اثر ندارد.

12- اين گاز اثر سوئي روي جنين و ضربان قلب او نداشه و شلي رحم نمي‌دهد.

13- در مواقعي كه درد وجود ندارد ماسك را كنار گذاشته و اجازه دهيد زائو از هواي اتاق استنشاق كند. در صورتيكه در چنين موقعي نشت گاز از درون ماسك ادامه يابد داخل آن محكم فوت كنيد تا جريان گاز قطع شود.

14-پس از پايان كار، شير روي كپسول با آچار مربوطه بسته شود (در جهت عقربه‌هاي ساعت)

 15- وقتي عقربه زرد روي مانومتر به منطقه قرمز رسيد نشانه خالي شدن كپسول است و بايد نسبت به تعويض آن اقدام نمود.

 16 –قبل از تعويض بايد ابتدا شير روي كپسول بسته شود، سپس دگمه آبي پشت دريچه وابسته به مصرف كه روي آن كلمه EASE نوشته شده است فشار داده شود تا گاز باقيمانده در شيلنگ تخليه شود، سپس پيچ دندانه دار باز شود. حالا گيوينگ ست را برداشته و طبق توضيح بند 4 روي كپسول جديد نصب كنيد.

17- كپسول حتماً با ترالي مخصوص حمل و نقل شود و حائلهاي ترالي بايد بسته باشد.

18- موقع انتقال كپسول خالي به شركت درمان گاز كلاهك فلزي مربوطه بايد روي سر كپسول قرار گيرد.

19-جهت حفاظت از گيوينگ ست، بهتر است روي ترالي يك جيب پارچه‌اي نصب شده و گيوينگ ست در مواقعي كه بلااستفاده است درون آن گذاشته شود.

20- پس از پايان كار علاوه بر تكميل برگ بيهوشي پرونده مادر، در شرح زايمان و پرونده نوزاد نيز جمله «زايمان بي‌درد با انتونكس» ثبت گردد.

21- ماسك قبل و پس از استفاده براي هر زائو بايد با آب گرم و صابون مايع شسته شود. ديافراگم و قطعه داخلي دريچه وابسته به مصرف (دايره فلزي سوراخ‌دار) نيز پس از چند زايمان بايد به همان روش شسته شده و خشك گردد.

22- هيچ‌گاه شير روي كپسول و قسمت متصل شونده گيوينگ ست به آن نبايد روغني يا چرب باشد.

23- واشر كوچك لاستيكي مشكي رنگ قسمت ورودي گاز به داخل گيوينگ ست هر چند ماه يكبار كنترل شده و در صورت لزوم تعويض گردد.

24- در صورتيكه نشت ناگهاني و شديد گاز از گيوينگ ست روي دهد فقط كافيست با آچار مربوطه شير كپسول بسته شود. به هيچ وجه سعي نكنيد با دست جلوي نشت گاز را بگيريد زيرا موجب يخ‌زدگي و سوختگي شديد پوست مي‌گردد

9-   درصورتي كه آنالژزي كافي با انتونكس بدست نيايد مي‌توان از همراهي مخدرها استفاده نمود. پتدين 50-100mg IM يا IM/IV معمولاً توسط كادر مامايي تجويز مي‌گردد و تأثير سينرژيستيك با انتونكس دارد. انفوزيون آهسته 50-100mg فنتانيل در 500mL نرمال سالين نيز مفيد است ولي بايد دقايقي قبل از بدنيا آمدن بچه تجويز آن قطع شده و اگر پتدين نيز قبلاً تزريق شده است بايد 0.4mg نالوكسان آهسته به مادر IV تجويز نمود.

10-در مواردي كه پاسخ به انتونكس از نظر زائو رضايت‌بخش نباشد و درخواست روش رژيونال داشته باشد يا نسبت به پيشنهاد آن موافقت نشان دهد از تزريق ساب آراكنوئيد 50-100mg فنتانيل با نيدل نمرة 27  يا 29 مي‌توان بهره گرفت. تأثير آن خيلي سريع بوده و تا 10-15min بعد حداكثر اثر خود را نشان مي‌دهد. عمدتاً درد را بطور كامل سركوب مي‌كند و رضايتمندي صد در صد ايجاد مي‌كند.

11- زمان انجام رژيونال آنالژزي بايد بعد از تثبيت فاز فعال زايمان باشد. در پرايمي پارها پس از ديالاتاسيون 4-5cm و در مولتي پارها در 3-4cm مي‌توان اين روش را بكار برد. ماماها به ما گفته‌اند كه پس از انجام اسپانيال آنالژزي ما به تجربه دريافته‌ايم كه ديلاتاسيون و افاسمان زودتر پيشرفت مي‌كند و معمولاً سريع‌تر فول مي‌شود. شايد دليل آن ريلاكس شدن سرويكس باشد همان اثري كه در كتاب بيهوشي در مامايي اشنايدر و لوينسون براي پتدين ذكر شده است. من خودم ديده ام كه در بعضي موارد تزريق پتدين برخلاف پيش‌بيني و هدف ماماي تزريق كننده هيچ تأثيري در تسريع فول شدن نداشته است . همينطور اسپانيال آنالژزي نيز در بعضي موارد تسريع كنندة مرحله اول و در بعضي موارد بي‌تأثير (از نظر مدت مرحله اول) بوده است. شايد اين گروه همانهايي هستند كه نسبت به پتدين مقاومند. بايد متذكر شوم عملاً ماماها پتدين را نه به منظور بيدردي بلكه اغلب با هدف تسريع در پيشرفت زايمان تزريق مي‌كنند در آناليز آماري نيز تفاوتي در مرحله اول زايمان گروه با درد و گروه اسپانيال آنالژزي مشاهده نكرديم.

12- اگر در انجام ساب آراكنوئيد آنالژزي عجله شود و زودتر از فاز فعال انجام گردد ممكن است ارست زايماني رخ دهد. (در اپيدورال نيز)

13- اولين عارضه فنتانيل ساب آراكنوئيد خارش است در هر نقطه‌اي از بدن ميتواند بوجود آيد در همان دقايق اول خارش ديده مي‌شود و ما جهت تأييد صحت اسپانيال زائو را مرتب تحت نظر داريم. با مشاهده اولين حركت دست زائو براي خاراندن بدن، مي‌فهميم كه تكنيك درست انجام شده است. اثر آنالژزيك آن نيز در همين موقع شروع مي‌شود. اگر خارش بيش از اندازه زائو را اذيت مي‌كند مي‌توان 0.1-0.2mg نالوكسان IV تزريق كرد تا خارش برطرف شود بدون آنكه روي بيدردي اثر نامطلوب بگذارد.

14- بايد تزريق در پوزيشن نشسته انجام شود يا اگر زائو قادر به همكاري نيست بلافاصله پس از تزريق بايد نشانده شود تا از گسترش دارو به بالا جلوگيري شود (اگر چه فنتانيل بسيار ليپوفيل بوده و غشاء نخاع نيز چربي بسيار دارد و دارو بيشتر در همان ناحيه لومبار باقي مي‌ماند) ما معمولاً بمدت 30min يا بيشتر او را در پوزيشن نيمه نشسته (يعني زير سر تا حدود 60 درجه بالاتر آورده شود) قرار مي‌دهيم و تا پايان زايمان براي او اكسيژن با نازال كانولايا با ماسك تجويز مي‌كنيم. به هر حال تاكنون آپنه مشاهده نكرده‌ايم ولي علي رغم باقي ماندن تعداد تنفس در حدود 20min گاهاً ممكن است O2 saturation تا حد 85-90% افت مي‌كند كه با تجويز اكسيژن يا تشويق به تنفس عميق بلافاصله اصلاح مي‌شود (حتي بدون نالوكسان).

15- يكي ديگر از اثرات اين روش sedation و خواب آلوده شدن مي‌باشد كه در بعضي موارد رخ مي‌دهد ولي وجود خارش معمولاً مانع خوابيدن زائو مي‌گردد البته در موارد نادري خارش روي نمي‌دهد. انقباضات نيز مرتباً او را از خواب آلودگي خارج مي‌كنند.

16- بمنظور پيشگيري از سردرد پس از LP بايد از نيدل ريز استفاده كرد. 27 و 29 بهتر است (جهت تهيه ميتوانيد با 09131282108 تماس بگيريد).اگر نيدل 25 بكار رود احتمال سردرد بيش از اسپانيال براي ساير اعمال جراحي است زيرا هنگام زايمان بدليل زور زدن فشار ICP بالا مي‌رود و نشت مايع از سوراخ ايجاد شده در دورا بيشتر مي‌باشد پس احتمال سردرد بيشتر است بنابراين در مواردي كه نيدل 25 بكار مي‌رود بصورت پروفيلاكتيك ميتوان اپيدورال بلاديچ نمود؛يا اينكه پس از زايمان سرم قندي 5% - 3-2 ليتر در بخش طي 24 ساعت تجويز گردد. آمپول دگرامتازون 8-24mg نيز در درمان سردرد مؤثر است. استراحت در بستر، خوردن مايعات فراوان، پوزيشن پا بالا و بستن شكم‌بند (افزايش دهنده فشارر اپيدورال) و آمپول پيرالژين نيز در تسكين سردرد مؤثرند.

17-اثرات ديگري كه ممكن است به تزريق ساب آراكنوئيد فنتانيل نسبت داده شود عبارتست از: افت‌گذاري ضربان قلب جنين، كاهش مدت انقباضات در نيم ساعت اول پس از تزريق، كاهش مختصر و گذراي فشار خون سيستوليك مادر (در ده درصد موارد افت فشارر خون آنهم در حد 10% كاهش مشاهده كرديم). در مصرف انتونكس در حالي كه مدت كنتراكشن بدون تغيير مانده است بعضي زنان ابراز مي‌كنند كه طول مدت دردشان با انتونكس كاهش مي‌يابد نه شدتش و بعضي ديگر كاهش شدت درد را بيان مي‌كنند.

اگر افت ضربان قلب جنين رخ دهد زائو را به پهلو خوابانده، اكسيژن تجويز كرده و اكسي توسين را قطع كنيد تا ضربان به حال عادي برگردد اگر چه شيوع افت ضربان قلب در دو گروه با درد و بيدرد با اين روش يكسان مي‌باشد . (< 5%)

18-آنالژزي اسپانيال تأثيري در حس و حركت ندارد بنابراين زن مي‌تواند روي تخت ليبر براحتي همكاري نمايد. بهتر است در طول مرحله اول او را تشويق به راه رفتن در زايشگاه و يا تغيير گاه به گاه پوزيشن نمائيم(استفاده از صندلي بادي پيشنهاد خوبي ميباشد).دستشويي رفتن و تخليه مثانه به پيشرفت زايمان كمك مي كند. جهت تقويت قدرت بيرون راندن بچه بايد نحوه زور زدن زائو را اصلاح كرد. بهترين پوزيشن آن است كه زن رانهايش را با دستهايش گرفته و بداخل شكم بكشد در عين حال بايد به حال نيم خيز درآمده و گردن و سرش را رو به جلو نگه دارد و پس از يك دم عميق زور مداوم و طولاني بدهد و بعد بازدم انجا شود. در بين انقباضات بايد او را استراحت داد و اكسيژن تجويز كرد تا خستگي عضلات برطرف شود.

 

حضور شوهر
ما در بيمارستانهاي جرجاني ، عيسي‌بن مريم و مهرگان مي‌توانيم از حضور همراه خصوصاً شوهر در زايشگاه كمك بگيريم. اين موضوع شايد جذاب ترين موضوع زايمان بيدرد براي خانواده‌ها مي‌باشد. البته ما در تلاشيم كه دانشگاه و وزارتخانه را مجاب به لغو ممنوعيت همراه و شوهر در زايشگاه نمائيم. همراه بايد توجيه شود كه حضور او در زايشگاه بمنظور حمايت روحي رواني زن باردار است نه دخالت در امور مامايي. بهتر است قبلاً در كلاسهاي آمادگي زايمان بيدرد شوهر يا همراهي كه قرار است در كنار زائو در زايشگاه باشد آموزشهاي لازم را ديده باشد تا بتواند در كنترل و غلبه بر درد به زن كمك نمايد.

 

زايمان در آب
آب آرامش بخش است. هر از گاهي به صداي جاري شدن آب يا باران يا امواج دريا گوش دهيد تا احساس آرامش نمائيد. اگر به آب مدتي با تمركز نگاه كنيد آرامش مي‌يابيد. اگر در آب وارد شويد يا زير دوش آب برويد نيز آرامش مي‌يابيد. بنابراين حس شنيدن، ديدن و لمس كردن آب مي‌تواند آرامش دهنده باشد. در زايشگاه اگر وان آب وجود داشته باشد ميتوان آنرا با آب گرم پر كرد و زن را در آن قرار داد. احساس ريلاكس شدن و كم شدن احساس وزن مي‌تواند احساس خوب در او ايجاد كند. در صورتي كه زايمان طولاني شده است و باردار خسته شده مي‌توان براي تسكين و رفع خستگي، براي او امكان دوش آب گرم را فراهم نموده و زير دوش شانه‌ها، كمر و اندامش را ماساژ داد.

 

موزيك
تمركز نمودن روي صداي موزيك حواس زائو را از درد به سوي موزيك معطوف مي‌كند و ميتواند روش خوبي باشد ولي دردها اگر خيلي شديد باشد موزيك غيرقابل تحمل خواهد بود. ما در مواردي كه درد را با روش رژيونال از بين برده‌ايم بمنظور ايجاد يك خاطره‌اي خوش براي مادر و سرگرم نمودن او از موزيك ويدئو استفاده مي‌كنيم.

 

كلاسهاي آمادگي زايمان بدون درد
اولين گام در زايمان طبيعي آموزش زن باردار است. زنان گاهاً ديد مثبتي نسبت به زايمان ندارند و حتي برخي تصورات غلط و موهومي از آن دارند كه موجب بروز اضطراب و يا وحشت از زايمان در اواخر بارداري ميگردد. آموزش هر چه زودتر بهتر است شروع شود. توضيح مراحل مختلف بارداري و زايمان و بازگو كردن مكانيسمهايي كه در بدن جهت كمك به مادر بسيج ميشوند از نگرانيهاي زنان خواهد كاست. در اين كلاسها مطالب مفيدي در بارة بهداشت بارداري، تغذيه، كار، استراحت، واكسيناسيون، تولد و بچه‌داري ارائه خواهد شد.

 
ورزش در حاملگي
همچنين ورزشهاي مخصوص حاملگي با حضور ماما و مربي دوره ديده ميتواند نه تنها روحيه‌اي شاداب و با نشاط به آنها بدهد، بلكه از لحاظ بدني نيز آنها در وضعيت جسماني قوي و مناسبي براي زايمان نگه ميدارد.

ما هفته‌اي يك جلسه ورزش نيم ساعته داريم و پس از آن بمدت نيم ساعت نيز تكنيكهاي Relaxation و آمادگي روحي براي زايمان (افزايش اعتماد به نفس) را برگزار ميكنيم. گروه آموزش ديده درد كمتري را در زايمان تجربه مي‌كنند، رضايتمندي بيشتري داشته و جهت بيدردي درخواست كمتري از داروها دارند.همچنين با همت خانم رضوان صفري مربي درجه يک ورزش کتابي در باره ورزشهاي دوران بارداري تهيه گرديده که متن آن در زير آورده شده است.

 

بنام خداوند زيبائيها

از طبيعي ترين خواسته هاي بشر ابقاع نسل است. با توجه به پيشرفت علوم به خصوص علوم پزشکي  امروزه حاملگي و زايمان پديده اي کاملاً طبيعي و   بي خطر شده است ولي با اين همه يک خانم باردار همواره نگران زايمان و دردهاي همراه آن است يکي از روش هايي که در حال حاضر جهت قابل تحمل نمودن درد زايمان بکار مي رود آماده سازي مادر از طريق تمرينات ورزشي قبل از زايمان است.

زنان در طول بارداري از تصوير تغيير يافته بدن آگاه هستند و در مورد وزن و شکل و حالت ماهيچه ها نگران مي باشند. بسياري از زنان در بارداري خود را به ورزش بدني منظم عادت مي دهند؛ ديگران احتمالاً نياز به انجام يک فعاليت بدني را احساس مي کنند تا به آن ها کمک کند با سختي هاي بارداري کنار آيند و براي زايمان آماده گردند و در آن زمان آنها بيشتر به توصيه هاي بهبود وضعيت خود راغب هستند. با اين حال، علي رغم منافع مورد قبول جسماني و رواني ورزش، توصيه نامناسب يا غلط در مورد فعاليت مي تواند براي مادر يا جنين مضر باشد و بنابراين اطمينان يافتن از روز آمد بودن و پايه علمي داشتن توصيه هاي پيشنهادي حائز اهميت است.

در اينجا سه دسته از فعاليتهايي که زنان در طول بارداري انجام مي دهند ذکر مي گردد :

·              فعاليت بدني: که توسط کاسپرسن (1985، Caspersen ) تشريح گرديد. اين اعمال در قالب هر گونه حرکت بدني عضلاني که منجر به مصرف انرژي گردند مي باشد، از جمله فعاليتهاي روزمره زندگي همچون کار و فراغت به همان ميزان ورزشهاي ائروبيکس (نرمشي) و غير انئروبيکس .

·              تمرين بدني : که در قالب فعاليتهاي ساختاري و غير رقابتي      (مسابقه اي ) دوران فراغت در نظر گرفته مي شوند و با تحرکات مکرر بدني همراه هستند همچون ائروبيکس (نرمشي)، پياده روي، دوچرخه سواري، شنا، رقص و آهسته دويدن، که عموماً به عنوان ابزار پيشرفت تندرستي، کاهش استرس و حفظ تناسب بکار گرفته مي شوند.

·              ورزش: مستلزم فعاليت بدني سازمان بندي شده مي باشد، قوانيني بر آن حاکم هستند و در اصل رقابتي است، همچون بازيهاي گروهي.

قابليت بدني يک زن را عوامل مربوط به نحوه زندگي، وراثت و ميزان و نوع فعاليت بدني که انجام مي دهد تعيين خواهند کرد. فعاليتهاي ائروبيک به توانايي قلبي – تنفسي در تامين اکسيژن و انرژي در طول فعاليت بدني و حذف فرآورده هاي اضافي ايجاد شده مربوط مي گردد. ورزش غير ائروبيک بسيار فشرده است و به علت در دسترس بودن بيش از اندازه اکسيژن، باعث مي شود سلولهاي ماهيچه اي به متابوليسم غير ائروبيک باز گردند. اين نوع ورزش تنها براي مدت زمان کوتاهي مي تواند ادامه يابد زيرا از متابوليسم غير ائروبيک در درون سلولها اسيد لاکتيک توليد مي گردد، که براي برطرف کردن آن اکسيژن لازم است. ورزش غير ائروبيک شامل به سرعت دويدن، پرش از ارتفاع و وزنه برداري مي باشد. ضمن اينکه تحقيق در مورد ورزش غير ائروبيک در زن باردار غير اخلاقي است، بررسي ها در مورد قابليت ائروبيکي بارداري مي تواند خطرات نهفته در ورزش غير ائروبيک را مشخص نمايد (1987، Wallace ).

شدت، مدت زمان و تعداد جلسات ورزشي در بارداري بايد در سطحي باشد که موجب درد، نفس تنگي يا خستگي نگردد و زنان بايد تقويت شوند تا بدنشان آماده پرهيز از آسيب يا ضربه (روحي) باشد زنان غير فعال
 مي توانند با اطمينان و به تدريج ورزش ائروبيک را در طول بارداري همچون پياده روي، دوچرخه سواري و شنا آغاز نمايند اما فعاليتهايي که در آن خم شدن، پريدن، دويدن و پيچيدن  واحتمال آسيب وجود دارد بايد پرهيز شوند.

 

تأثيرات بدني ورزش در بارداري

واکنش قلبي – عروقي :  ورزش در بارداري موجب افزايش فعاليت و بازده قلبي مي گردد درست همانند آنچه در اين زمان از لحاظ بدني در حال رخ دادن است ( به ترتيب 20% و 40% ) (1996، Hyhen). در طول سه ماهه سوم ورزش يک افزايش اضافي در برون ده قلب را موجب مي گردد، با اين حال براي مادر يا جنين مضر اعلام نشده است به شرط آنکه از طول مدت محدود برخوردار باشد. امنيت مادر و جنين در جريان ورزش شديد و طولاني هنوز در حال بررسي است (1992، Doorn).

ورزش در بارداري بر روي توزيع ناحيه اي جريان خون، در مقايسه با حالت غيربارداري، اثرات متفاوتي دارد. در جريان ورزش خون به سمت ماهيچه ها و پوست و به دور از احشاء ، منحرف مي گردد، در حالي که در طول بارداري خون به سمت کليه ها،  رحم و پوست مي رود (1996، Hyhen). کاهش جريان خون کبدي در طول ورزش متعادل حدوداً 50% است و اين نگراني وجود دارد که ممکن است بطور مستقيم بر روي انتقال اکسيژن به جنين اثر گذارد. گرچه، تغييرات نرمال دوران بارداري همچون افزايش در حجم پلاسما، Erythrocytes و بازده قلبي تغيير جريان خون را در طول فعاليت بدني جبران مي نمايد. البته، يک افزايش در جريان خون رحم بلافاصله پس از توقف تمرين بدني يافت شده است (1956 Morris,) ، اما تناوب هايي در ضربان قلب جنيني و نيز Brady Cardia (1984 Artal, ) و Tachycardiu (1985 Collings, ) مشاهده گرديده است.

بنابراين از نقطه نظر قلبي – عروقي مشخص مي گردد که تمرين آرام و متعادل در طول بارداري براي سلامت طبيعي مادر يا جنين مضر نيست، اما براي زن نياز مبرمي وجود دارد که خود را پيش از شروع ورزش گرم نمايد تا جريان خون به سمت ماهيچه ها آسان گردد و نيز بايد در پايان، مدتي را استراحت کند تا ضربان قلب و بازده قلبي به حالت قبل از ورزش بازگردند. همچنين اين نکته حائز اهميت است که مادر نبايد به آساني ورزش را بطور ناگهاني بدون انجام مرحله استراحت متوقف سازد، در غير اين صورت خون در ماهيچه ها جمع گشته و باعث توقف توزيع مجدد خون به ديگر ارگانهاي اصلي مي شود.

اثرات ريوي : در طول ورزش کردن مصرف اکسيژن افزايش مي يابد، اما اين امر با پيشرفت حاملگي در زناني که در ورزش آرام و متعادل زياده روي    مي کنند بيشتر مي گردد. جالب است بدانيم، مصرف اکسيژن در زنان بارداري که مبادرت به فعاليت شديد مي کنند بسيار کمتر است، که اين امر ناشي از برگشت فيزيولوژيکي هيپوکسي در بافت هاي بدن مي باشد (1986 Artal,).

توانائي ائروبيک (هواگيري) احتمالاً با پيشرفت حاملگي کاهش مي يابد، که منجر به کاهش فعاليت بدني مي شود، با اين حال مشخص نيست اين امر آيا به ناتواني در انتقال اکسيژن و دي اکسيد کربن از جو به سلولها مربوط
مي گردد  يا به کاهش در شدت ورزش (1986  Artal, ) . عموماً زنان باردار به مختصات ريوي ورزش بخوبي پاسخ مي دهند زيرا در اين زمان تهويه اضافي رخ مي دهد.

اثرات تنظيم دما :  ميزان سوخت و ساز بدن و توليد گرما در طول ورزش افزايش مي يابند، که منجر به نياز در اتلاف بيشتر گرما مي گردد؛ اکثر آن از طريق تبخير و در صورت ورزش در آب از طريق آن دفع مي گردد. در زناني که به ورزش کردن عادت دارند، افزايش دماي دروني ميان 1/0 و 3/1 درجه سلسيوس بالاتر از ميزان مبنا اعلام شده است (1985 Clapp, ) و نبايد از 39 درجه سلسيوس تجاوز کند. برنامه هاي ورزشي براي زنان باردار بايد در جهت پاسخگويي به افزايش وزن مادر و اجتناب از خطر فشار خون تنظيم گردند و بايد به آنها توصيه  شود تا در شرايط مرطوب و بسيار گرم در طول يک بيماري عصبي از ورزش کردن اجتناب کنند ( زنان باردار همچنين بايد به همان دلايل به سونا نروند). زناني که سابقه ورزش کردن ندارند اگر به ورزش بي مقدمه مبادرت ورزند ممکن است براي اتلاف گرما با مشکل مواجه گردند و بطور ناگهاني باعث کاهش جريان خون در رحم (1976 Oakes,) و اثرات ژنتيکي بر روي بافت جنيني مي شود (1978 Miller, ) . افزايش دماي مادر همچنين باعث افزايش درخواست جنين به اکسيژن خواهد شد و سرانجام مي تواند به کمبود اکسيژن در بافت بدن و مرگ احتمالي جنين منجر گردد (1998 Charles,). زنان بايد در ورزش از لباس مناسب و گشاد استفاده نمود و مرتباً مايعات اضافي مصرف کنند.

اثرات آنوکريني و متابوليکي:  در طول ورزش در افراد غير باردار جذب گلوکز در ماهيچه ها افزايش مي يابد اما در اثر افزايش توليد گلوکز هپاتيکي از هيپوگليسمي جلوگيري مي شود. همچنين متابوليسم سوخت، به وسيله افزايش گلوکاگن، کورتيزل، هورمون آدرنوکرتي کوتونيک، اپي نفرين، نوراپي نفرين و کاهش در سطح انسولين تحت تأثير قرار مي گيرد. در طول فعاليت ائروبيک حساسيت افزايش يافته انسولين در ماهيچه ها امکان سوخت و ساز و اکسيده شدن چربي را فراهم مي آورد، که ميزان مصرف (تحليل) Glycogen
ماهيچه ها را کاهش مي دهد.

در زنان باردار ذخيره گلوکز ثابت باقي مي ماند يا بکارگيري بعدي آن کاهش مي يابد (1983 Platt,؛   1981 Arral, ) و احتمالاً براي مصرف گلوکز جنيني ناکافي است. آرتال (1981 Artal,) افزايشي را در Glucagon و سطح يکنواختي از انسولين را در زناني که ورزش آرام انجام مي دهند پيدا کرد، اما هيچ تحقيقي در زمينه اثرات ورزش بسيار شديد صورت نگرفته است. توليد بسيار Catecholamino  با استرس مادر ارتباط دارد و در ورزش کردن زنان باردار مود توجه قرار مي گيرد. توزيع مجدد جريان خون احتمالاً به علت حساسيت گردش رحم به Cathecholanine صورت مي گيرد، که مي تواند منجر به کمبود اکسيژن در بافت بدن گردد، گرچه ورزش منظم دوران بارداري مي تواند واکنش Catecholamino  را بکاهد (1984 Russell,) و هيچ گونه ارتباطي ميان ورزش منظم و زايمان زود هنگام يافت نشده است(1983 Jarreh,).

اثرات ماهيچه اي – استخواني :  استروژن،  پروژسترون و هورمونهاي Relaxin ترکيب Collagen را ، در کپسول هاي مفصلي، رباط ها و
بافت هاي پيوندي و قابليت ارتجاع مفصل ها، ماهيچه ها و رباط ها تحت تأثير قرار مي دهند. Relaxin بنظر مي رسد که داراي تأثير مستقيمي بر روي مفصل هاي Sacroiliac و استخوان سمفيز پوبيس، که تحرک را افزايش
مي دهند مي باشند؛ قفسه سينه نيز بوسيله افزايش سطح هورمون تأثير
مي پذيرد و منجر به گشادي فواصل دنده اي در سه ماهه سوم  مي گردد.

تغيير مرکز جاذبه با پيشرفت حاملگي با زياد شدن Iordosis  کمري حالت بدن را تحت تأثير قرار مي دهد، که موجب Kyphosis و نشانه هاي برآمده يا خميده مي گردد و برخي از زنان سر و چانه را به سمت جلو فراتر از خط
 بند شانه قرار مي دهند (شکل هاي 1-12 و 2-12) . اين جابجايي هاي بدني مي تواند به کمر درد و درد قفسه سينه، سردرد و گردن درد و فشار اضافي بر روي استخوانهاي لگني منجر حرکت ساق پا بايد با بکارگيري حرکت کشيده و باز و بسته باسن منطبق شود و از کشيده شدن به دو سوي مخالف اجتناب گردد. به مادر بايد توصيه شود تا از عينک شنا استفاده نمايد تا به هنگام اجراي شناي سينه و کرال سرش قدري پايين تر در آب فرو رود، در نتيجه خطر جراحت و آسيب به مهره ها کاهش مي يابد.

 

 

 

 

 

وضعيت غلط در شنا کردن همراه با افزايش لوردوس (تورفتگي)

 

توصيه کلي در خصوص ورزش در دوران بارداري

·              زنان باردار بايد از کفش داراي کيفيت خوب و مناسب براي فعاليتي که به آن مشغول است استفاده کند. کفش هاي ورزشي همانند يک محافظ عمل مي کنند و از تأثيرات نامطلوب بر روي مفصل ها و ستون  مهره ها جلوگيري مي کنند.

·              زن باردار بايد از سينه بند مناسب استفاده کند، خصوصاً اگر به فعاليتهاي فشرده مشغول است. لباسهاي مخصوص شنا حداقل محافظت را به عمل مي آورند بنابراين يک سينه بند محافظ بايد در زير لباس پوشيده شود.

·              ميزان مناسبي از مايعات شفاف بايد در طول ورزش و فعاليت بعدي جرعه جرعه نوشيده شود.

·              مرحله گرم کردن براي آماده سازي مفصل ها و ماهيچه ها براي ورزش و اجتناب از آسيب رسيدن به ماهيچه ها ضروري است. افزايش در مايع Synovial در مفصل ها از آسيب رساني در طول مرحله فعاليت جلوگيري مي کند. کشيدن ثابت گروه ماهيچه اي اصلي به ماهيچه ها کمک مي کند تا آسانتر کشيده شوند و مقاومت بيشتري نشان دهند.

·              در طول ورزش کردن، مادر بايد در سطحي عمل نمايد که کمي نفسش را نگه دارد اما قادر باشد صحبت نمايد. او نبايد احساس تشويش و نگراني بنمايد و نيز نبايد ضربان قلبش در هر دقيقه از 140 ضربه تجاوز کند. آموزش او به گرفتن نبض خود در قبل و بعد از ورزش او را در اين فرآيند کنترل درگير مي کند.

·              يک مرحله استراحت بايد جلسه ورزش را به پايان برساند تا ضربان قلب و تنفس به سطح پيش از ورزش بازگردند. از انباشته شدن ناگهاني خون در اندام هاي پاييني و ماهيچه هاي اصلي، که مي تواند فشار خون بسيار پايين را سبب شود، جلوگيري خواهد شد و کم کردن تدريجي ورزش به سياهرگها در بازگشت خون به قلب کمک مي کند. توقف ناگهاني فعاليت فشرده ممکن است به کاهش بسيار فشار خون و بيهوشي (ضعف) منتهي شود. کشيدن ثابت گروه ماهيچه هاي اصلي، اندازه انعطاف پذيري و قابليت تحرک ماهيچه ها را حفظ کرده، مانع از آسيب رسيدن مي شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

وضعيت درست ايستاده                   وضعيت غلط، با نمايش برجستگي

 Chin poking و dowager

صرف نظر از اينکه آيا مادر تمرين بدني و ورزشي انجام مي دهد يا خير، ماما (پرستار) او بايد او را در مورد حالت بدني اش ، تنظيم صحيح شانه ها در برابر باسن، جمع کردن ماهيچه هاي شکمي، جمع کردن سرين ها به منظور انحناي لگن به سمت جلو و عادت به وضعيت نظامي سرآگاه سازد.

تروما و زخم مي تواند در اثر حالت بدني غلط، که با زورورزي بيش از حد اضافه مي شود، در معرض يکباره يا روز افزون فعاليت بودن، يا همه اينها ايجاد گردد.

زناني که در اواخر دوران بارداري شکم بزرگي دارند تمايل به نوسان بيش از حد دارند يا يک وري و سنگين راه مي روند، ناپايداري روز افزون و خطر فشار اضافي بر روي مفصل هاي Sacroiliac و ستون مهره هاي کمر و برخي از فعاليتهاي ورزشي که به بالانس زدن ارتباط دارند منع مي شوند. زنان احتمالاً ورزشي که بدون تحمل وزن باشد همچون شنا کردن را انتخاب مي کنند، با اين حال بايد در اواخر دوران بارداري از Lordosis کمري تشديد شده در طول شناي سينه يا کرال اجتناب نمود و ترجيحاً ورزش ائروبيک با درصد متعادل انجام دهند، در طول شنا کردن در زناني که ماهيچه هاي شکمي آنها ضعيف است کشيدگي (فشار) بيشتري بر مهره هاي پشت وارد مي گردد، مخصوصاً ضعف در ماهيچه هاي رکتوم خارجي و داخلي، منجر به دياستاژ رکتوم مي گردد (1992، Blakey). حرکات نادرست ساق پا به هنگام شناي سينه مي تواند موجب چرخش مفصل باسن و جدايي استخوانهاي زهاري گردد.

 

 

 

 

 

حرکت لگن به طرف پايين

 

هر دو گروه عضله را شل کرده و سپس عضلات پايين کمر براي ايجاد گودي در ناحية کمر، منقبض مي شود. (تصوير بالا)

 

 

 

در تمام زمان بارداري ورزش زير نظر پزشک و مربي ورزش قابل اجراست حتماً با دکتر مشورت نموده و بعداً  ورزش را شروع کنيم .

35 دقيقه ورزش ايده آل است :

7 دقيقه گرم کردن حرکات کششي ايستا و پويا warm up

15 دقيقه ائروبيک  work out

7 دقيقه تقويتي ، کششي

5 دقيقه ريلکسيشن  Kull Down

سطح  ورزش خانم باردار : 

اگر جدولي داشته باشيم به شرح زير و امتيازبندي از نظر فشار کار از 6 تا 18 باشد :

بي نهايت سخت            18                            تقريباً سبک                                 10

خيلي سخت                  16                            سبک                                         8

سخت                                         14                            استراحت                    6

تقريباً سخت                                 12                           

سطح فعاليت خانم باردار از 10 تا 14 مي باشد.

نکته يک خانم باردار بين کار بايستي براحتي بتواند آواز بخواند يعني کنترل ضربان قلب داشته،  که مسلماً مربي ورزش بايستي آنرا زير نظر داشته باشد.

توجه : براي مربي خانم باردار :  در طول work out بدن کاملاً بايستي چک شود.

1 – بدن در چه فرمي قرار دارد ( کنترل پاستچر بدن)

2 – در شرايط مختلف توع ورزش تغيير مي کند.

3 – حرکات مختص بارداري.

4 – ضربان قلب در هر مرحله بايستي چک شود.

(طرز ايستادن کاملاً بايستي کنترل شود)

يک دکتر متخصص زنان مي گويد : 

حاملگي بايستي چيز راحتي براي خانمها باشد و تمام کارهاي که در حالت عادي انجام مي دهم مي توان براحتي عمل کرد و نبايد سخت گرفت ورزش در حد تعادل ايده آل است يک خانم باردار در دوران حاملگي نبايستي چيزي تجربه نمايد ( مثلاً استقامت کار کند)

 

 

به چند دليل يک خانم باردار به ورزش بي علاقه مي شود.

1 – اضافه وزن :  در اين مورد بايد به آنها گفت وجود جنين در شما باعث اين اضافه وزن است و طبيعي مي باشد.

2 – در اثر ورم کردن بدن به علت جمع شدن آب در رحم در بعلت فشار خون.

3 – در هنگام بارداري رحم به طرف بالا کشيده مي شود  و به ديافراگم فشار آورده و باعث کمي تنگي تنفس مي شود يعني تنفس سخت مي گردد.

ولي آنها بايد بدانند ورزش – راه رفتن و شنا کردن خود باعث کم شدن سه عامل بالا مي شود يعني کمک مي کند اضافه وزن کاهش يابد – ورم در
پايين ترين سطح قرار گيرد و تنفس  براحتي انجام گيرد و وقتي شخص ماهيچه هاي قوي پيدا کند باعث مي شود زايمان براحتي انجام شود.

در خانمهاي باردار سه قسمت فشار بيشتري مي آيد .

(لگن خاصره، شکم، قسمت تهتاني پشت )

و ما هنگام ورزش به خانم باردار توصيه مي کنيم ماهيچه هاي تهتاني، رحم و مثانه را با انقباض کامل نگه دارند.

 

 

 

اين ورزش با انقباض و انبساط شروع مي شود و سپس اين انقباض را با مدت نگه مي داريم مثلاً : 10 ثانيه

 

 

 

 

 

 

وضعيت شروع براي حرکت لگن

 

نکتة مهم :  مراقبت از شکم :

در دوران بارداري، نوار فيبري که بطور عمودي در خط وسط شکم بين دو عضلة مستقيم شکمي وجود دارد، حدود 10 سانتي متر منبسط مي شود.

پس از زايمان ، اين نوار به حالت اولية خود باز نمي گردد چون رشته هاي آن خاصيت ارتجاعي ندارند. در صورتي که پس از زايمان، عضلات شکمي وضعيت مناسبي پيدا نکنند، احشاء شکمي ممکن است به طرف بيرون برآمدگي پيدا کند. براي رفع اين مشکل، بايد پس از زايمان ، با انجام يک سري تمرينات، عضلات مستقيم شکمي را تقويت کرد.

در دوران بارداري، پوست نيز مانند عضلات شکم منبسط مي گردد. براي اينکه پوست حالت اوليه خود را بازيابد از ماساژ و تمرينات شکم مي توان استفاده کرد.

وقتي که قفسه سينه و لگن ثابت و بي حرکت باشند، انقباض عضلات شکمي بطور همزمان، ديواره شکم را از طرفين و جلو به داخل مي کشد. به همين دليل عضلات شکم را «کرست طبيعي» مي نامند.

 

 

 

 

 

 

عضلات شکمي يک کرست طبيعي کامل را تشکيل مي دهند

 

نکاتي مهم :

1 – در هنگام ورزش بايستي به اين نکات توجه نمائيد.

A – هنگامي که گرسنه هستي ورزش نکن .

B – آب زياد بخور.

C – اگر خسته مي شوي اين کارها را انجام بده : هر 20 دقيقه استراحت کن .

D – خيلي بايد ريلکس باشي.

E – دستها کنار بدنت افتاده باشد تا جريان بي اندازه بالا نرود.

2 – هر کدام از نکات زير هنگام ورزش رخ دهد تمرين را قطع کرده به پزشک مراجعه کنيد.

A – هر گونه ناراحتي                   B – لک ديدن

C – ترشح آبکي                          D – نفس تنگي

E – سرگيجه                                               F– تب

G – تند زدن ضربان قلب

 يک خانم باردار ضمن اثرات مثبت ذکر شده هنگام ورزش بهبود خواب خواهد داشت- کاهش استرس و اضطراب – کاهش خستگي – جلوگيري از افسردگي بارداري – اثر مثبت بر ديابت حاملگي – رشد به موقع جفت – زايمان کوتاه و راحت – درگيريهاي مفصلي کمتر بالا رفتن انعطاف بدني – تقويت کن لگن .

v      4 تا 9 ماهگي بهترين زمان ورزش است.

v      حداقل سه بار در هفته نتيجه لازم را مي دهد.

و در آخر اين اميد را به خانمهاي باردار مي دهم که ريکاوري پس از زايمان آنها بسيار سريع خواهد بود.

البته قابل ذکر است که رعايت رژيم غذايي مناسب در دوران بارداري اهميت بسياري دارد. با آرزوي گذراندن 9 ماه بارداري با سلامتي کامل به کمک ورزش.

 

تهيه و تنظيم

رضوان صفري

تابستان 84

 

 

 

چرا سزارين ؟
سزارين يك عمل جراحي بزرگي است كه فقط بايد در موارد ضروري از آن استفاده شود. تعدادي از مواردي كه بايد سزارين انجام شود بدين شرح است :

1-     عدم چرخش جنين و تولد با پا يا ته (نماي بريچ) يا عرضي قرار گرفتن جنين

2-     جفت سر راهي (جفت جلو يا خيلي پايين باشد)

3-     عدم پيشرفت زايمان

4-     وجود خطر جاني براي مادر در اثر زايمان يا براي جنين (مثلاً جنين مدفوع دفع كند و ضربان قلبش كاهش يابد).

5-     تنگي لگن

           

خطرات و عوارض سزارين بسيار زياد است و نبايد به خاطر ترس از درد زايمان درخواست سزارين نمود. براي درد بايد تقاضاي بيدردي داده شود نه جراحي. تفاوتهاي بين سزارين و زايمان طبيعي نشاندهندة بهتر بودن زايمان طبيعي است :

 

سزارين
 زايمان طبيعي
 
1- مدت بستري در سزارين يك الي چند روز است.
 مدت بستري در زايمان طبيعي حداكثر يك روز است.
 
2- درد سزارين بعد از عمل شروع مي‌شود و روزها و گاهي هفته‌ها ادامه دارد.
 درد زايمان با تولد بچه به پايان مي‌رسد.
 
3- ساعتها بعد از عمل و بيهوشي مادر ميتواند بچه خود را ببيند.
 بلافاصله پس از تولد مادر بچه‌اش را مي‌بيند، بغل مي‌كند و صداي گريه‌اش را مي‌شنود و او را مي‌بوسد.
 
4- به هوش آمدن با عوارضي مثل درد، لرز، سرگيجه و استفراغ ممكن است همراه باشد.
 عوارض بيهوشي عمومي وجود ندارد.
 
5- شيردهي مادر و شير خوردن نوزاد با تأخير انجام ميشود.
 بلافاصله پس از تولد مادر مي‌تواند كودكش را بغل كرده و سينه‌اش را در دهان او قرار دهد و اين به تحريك شيردهي سينه‌ها و مكيدن كودك كمك مي‌نمايد.
 
6- آب موجود در دهان، مري، معده، روده‌ها و احتمالاً ريه جنين به طور كامل خارج نمي‌شود و نوزاد مي‌تواند پس از تولد مشكلات تنفسي داشته باشد.
 تنفس نوزاد راحتتر انجام مي‌شود زيرا آبها از احشاء او با فشرده شدن در كانال زايمان خارج شده است.
 
7- جنين آمادگي ورود ناگهاني به دنياي خارج از رحم را ندارد
 جنين بتدريج وارد محيط جديد مي‌شود و در اين راه بدليل فشارهاي موجود ضربان قلب، فشار خون و گردش خون به مغزش افزايش يافته با آمادگي بيشتري بدنيا مي‌آيد.
 
8- خونريزي در سزارين دو برابر زايمان طبيعي است.
 
9- خطرعفونت زخم عمل و چسبندگي‌هاي پس از عمل در سزارين وجود دارد
 
10- بيهوشي عمومي سزارين براي مادر خطرات زيادي در بر دارد.
 

مراکز تهيه تجهيزات:
انتونكس
بيمارستانها براي تهيه آن       مي‌توانند با نمايندگي‌هاي شركت درمان گاز كه توزيع كنندة گاز نايتروس اكسايد (N2O) مي‌باشند تماس بگيرند.

تلفن  : 021-8830116-8829818

فكس : 021-8309347

آدرس : تهران – كريمخان زند – جنب خردمند جنوبي – شمارة 84 – طبقه اول

كد پستي ـ 15848                             صندوق پستي : 4736-14155

www.darmangaz.com

SPINAL Analgesia

            نيدل شمارة 27 و 29 وحتي كوچكتر از آن بهتر است انتخاب شود(جهت تهيه ميتوانيد با 09131282108 تماس بگيريد).

 

شعار ما

زايمان طبيعي حق طبيعي هر مادر و تسکين درد وظيفه طبيعي هر

پزشك يا ماما مي‌باشد.

 
انتخاب كنيد
            بين انتخاب زايمان طبيعي و سزارين، انتخاب زايمان طبيعي در مواردي كه امكان انجام آن وجود دارد عاقلانه‌تر به نظر مي‌رسد. اما آنها كه از درد ميترسند بايد بدانند كه اين دردها براي تكميل سلامتي مادر و جنين مفيد بوده و فقط مواردي كه درد زايمان قابل تحمل نباشد بايد براي كاهش آن تلاشهايي انجام شود. معمولاً زايمان بطور طبيعي درد چندان زيادي ندارد ولي ناآگاهي و ترس و وحشت بيجا از زايمان باعث مي‌شود كه زنان درد آنرا چند برابر آنچه كه وجود دارد حس كرده و واكنش شديد نشان دهند. اگر ترس را از بين ببريم درد خود بخود كاهش مي يابد و به حدي مي‌رسد كه قابل تحمل گردد. با اينحال روشهاي بي‌خطر زايمان كم درد مي‌تواند زنان را در امر زايمان ياري برساند. اگر مادري از درد شديد در حال زجر كشيدن است بهتر است درد او را از بين برد زيرا آرام كردن مادر و كاستن از درد او باعث كاهش مصرف اكسيژن توسط مادر و بهبود اكسيژن رساني به جنين مي‌شود. آرامش مادر باعث كم شدن هورمونهاي استرس شده و عروق رحم منبسط شده تا خونرساني به جنين بهتر انجام شود.

 

با ما تماس بگيريد :

www.amoushahi.com

e-mail : wwwaliamoushahy@yahoo.com

TEL   : 0311-6255646-09131142977

 

آدرس : خيابان حكيم نظامي، چهارراه شريعتي ، ابتداي خيابان محتشم كاشاني (دقيقي)، جنب MRI سپاهان  ساختمان زهره (طبقه پنجم)

 

 

پذيرش جهت زايمان بدون درد

 

                        نام و نام خانوادگي :

                            سن :

                    تاريخ احتمالي زايمان :

                     تلفن تماس :

 

 

 


تاريخ انتشار در سايت: 20 دی 1384 


 
http://www.esfdoc.com/page.aspx?a=8&UID=amoushahi
 

نوشته شده توسط ثمینه خندان/کارشناس مامایی در 1:21 |  لینک ثابت   •